Łeba to nasza mieścina nadbałtycka. Pewnie nie wypada nikomu jej dokładnie przedstawiać, chociaż zapewne nie każdy zna jej historię, przynajmniej początkowy okres. W tym artykule skupmy się więc może na tym zagadnieniu. Łeba położona jest na północy Polski w województwie pomorskim nad rzeką Łebą i Chełstem. Przez pewien czas, w latach 1975 do 1988 należała do województwa słupskiego. To tyle tytułem wstępu. Przejdźmy teraz do sprawy zasadniczej – historii miejscowości. Przygoda Łeby sięga odległych lat, bo zaczyna się już w erze neolitu. Już w tym okresie widoczne są pierwsze ślady zasiedlenia. Zaświadczać o tym mogą znalezione przez archeologów narzędzia. Było to w okolicy Potęgowa. Linię morskiego brzegu wyznaczają osady, które przetrwały do naszych czasów, jak: Gałęzinowo, Siodłonie, Damno. Grodziska te były kiedyś grodami obronnymi, kojarzącymi się z kulturą łużycką. Przez lata, gdy w osadach owych toczyło się zwyczajne życie, w okolicy zaczęło przybywać lądu, jednak w dalszym ciągu cały czas obszar ten był w większości bagienny. Przez okolicę przetoczyli się Goci (plemię wczesno germańskie). Dowodem na to, że pojawili się oni w tych okolicach jest kamienny krąg ich cmentarzyska, znajdujący się w Dębinie. Do dziś zachowały się zaledwie 3 głazy pochodzące z tego kręgu. Podobne cmentarzyska znajdują się w pobliskiej okolicy. Kiedy Goci odeszli, razem z nimi ziemie te opuścili zamieszkujący tubylcy i przez pewien czas okolica była wyludniona. Kolonia Łeba powstała w późniejszym czasie na mierzei. Przypuszczalnie zbudowali ją Pomorzanie używający języka kaszubskiego. Domyślamy się, że było to w VIII wieku. Od wieku XIII na ten obszar poczęli przybywać kolonizatorzy niemieccy. W ten sposób Niemcy i Kaszubi stali się sąsiadami, choć tym pierwszym trudno było przywyknąć do życia w Łebie. Jakkolwiek warunki życia panujące w osadzie nie były przeszkodą dla Zakonu Krzyżackiego, który postanowił dla własnych interesów wykorzystać położenie strategiczne przy ujściu rzeki.